Imágenes de páginas
PDF
EPUB

V a nie re.

Paniere.

Jacques Vaniere, ein Jesuit, geb. ju-Beziers 1664, gest. zu Toulouse 1739, gehårt zu den besten Nachahmera des Virgilischen Lehrgedichts, und zu den glücklichsten neus ern lateinischen Dichtern. Dem Entwurfe feines aus fechos jehn Büchern bestehenden georgischen Gedichts, Praedium Rusticum, gab er nur allzu viel Ausdehnung, und zog eine Menge von entferntern oder minder wichtigen Gegenstånden in denselben hinein. Aber selbft dieser große Reichthum des Stoffs erzeugte eine gewisse Dürftigkeit und Monotonie der Ausführung; um so mehr, da die Phantasie und Erfindungs. kraft dieses Dichters febr mäßig, fein Geschmack nicht fehr verfeinert, und seine Sprache oft nur metrische Prose ist. Vergl. Durch's Briefe, Th. I. n. 4. Br. VI. Um seinen Abstand vom Virgil lebhaft zu fühlen, vergleiche man nur folgende Stelle, die keine reiner schlechtesten ist, mit der obis gen des rdinischen Dichters von Ihnlichem Inbalte.

PRAEDIVM RVSTICVM.

L. VII. v. 1. ff.

Annuus agricolis ordo breviorque laborum
Summa mihi tradenda, prius quam fingula versu
Persequar: in tenues ruris descendere curas
Si piget, hanc mecum faltem cognoscite partem,
Qui colitis pingues operis venalibus agros.

Id folitum vobis nunc incufare querelis
Sidera, nunc sterilem falfis incessere terram-
Opprobriis; quod cefiet iners, laflataque raras
lam pariat segetes: atqui nec fidera caeli
Mutavere vices ; neque post tot secula mater
Alma virům senio tellus effoeta quievit:
Sed cultu viget, aeternam sortita iuuentam ;
Et curis hominum iugique exercita ferro,

Primaevas reparat vires; 'nec inertior annis
Dedicit veterem, nostro sed criinine, laudem.

Vaniere.

Quae manibus sulcare suis gens prisca solebat,
Nos avidi fructus imprudentesque laborum,
Horrida furaci permittimus arva colono;
Nec pudor est Dominum fervos audire docentes,
Vsque novos tentare modos, artemque colendi
Non nifi per grandes peccando discere fumptus.

Ingenium mifere torquemus, ut aequoris ae

ftum
Aftrorumque vias studio speculemur inani.
Qua fine deficerent viduae cum civibus urbes,
Frugiferae cultura iacet telluris; et unum
Scire pudet, tacito lequimur quod ruris amore;
Et quo regna soient armis opibusque vigere.
Alter enim culto census nec certior agro,
Militiae potior neque disciplinn: perito
Miles ab Agricola fit strendus atque laboris
Et famis ac brumae patiens: agreftibus olim
Roma viris orbem domuit: duo fulmina belli
Scipiadae coluere folum, glebasque ruebant
Qua versae cecidere manu Carthaginis arces.

Non alia est sceleris magis expers vita, beato
Quam quae rure piis agitur longaeva Colonis,
Ambitione procul, miseraque cupidine lucri.
Hinc hominum patrem, mundi Deus author, agre-

stes
Edidit inter opes: retro labentibus annis
Aurea fi qua dedit mortali fecula genti,
Agricolis Auxere viris; atque illius aevi
Si qua reli&ta manent vestigia, rure supersunt;
Floret ubi facra relligio, cultusque fupremi
Numinis; unanimes ubi cernitur inter amicos
Nuda fides, hostes inter placabilis ira.
Hic tenui vietu studio que laboris aluntur
Iustitia et pietas: irritant oppida luxum,
Luxus avaritiam : fcelus haec prorumpit in omne.

[blocks in formation]

Paniere.

Quare agite antiquum patrii revocemus amem

rem

[ocr errors]

Ruris; et agricolas artem doceamus alumnam
Virtutis, fidei comitem, morumque magistram.

Mobilibus funt qui numeris infectere vocem; Plaudere qui pedibus choreas, qui caedis amantes Formantesque manus

in mutua funera, prom

ptam Heu! nimium ferro monstrent accersere mortem.

Ruris ut ipfa fuo,quoque disciplina magistro
Gaudeat; et campis sua fint praecepta cølendis;
Quae veniunt properando novo iam Vere, quid

Aestas
Autumnusque monent, quos rure domique laba-

res

Agricolis permittit Hyems ignava, docebo;
Annua per varias partitus tempora curas.

Aeterno poftquam foboles aequaeva parenti
Induit humanos artus, promisfaque terris
Auxilia, et tectum mortali corpore Numen
Attulit; ex illo nobis revolubilis annus
Incipit, effundens primum qua luce cruorem
Ingenitas homini Deus abluit hostia labes.
Inde refurgentis numerant primordia mundi;
Et novus a Christo seclorum nafcitur ordo.

Naturam fequar ipse ducem; Caelumque reclu.

dens Torpentesque finus terrae, referabit et annum Purpureis mihi Ver manibus; viridemque iuven

tam

Ante canam, tristis memorem quam tarda senectae
Tempora: nam quatuor divifus partibus annus
Humanae perfecta refert imitamina vitae.

Vere renidentem credas iuvenescere mundum: Germina vitali turgent lactentia fucco:

Nata

Vaniere's

Nata recens, ac mollis adhuc, et roboris expers
Audet humo vix stare feges; ridentibus agris
Blandior arridet Zephirus, pennaque iocanti
Mulcet odoratos Aores, queis pieta decentes
Terra finus, iam tum meffi praeludit opimae,

Fortior et plenis adolescit viribus annus;
Cum gravis exacto iam Vere reducitur Aestas.
Maturus fructu dein uberiore decorum
Attollit caput Autumnus; Brumaeque nivalis
Denique canities et frigora pigra fequuntur.

Ergo abi iam propior gelidas ablegat in Aretos
Sol Hyemem, et nudis frondes Ver mite redonat
Arboribus, viridique refert fua gramina terrae,
Atque suos avibus cantus, sua gaudia mundo
Rusticus hyberno iam non piger igne, ligones
Expedit; et terrae florentis imagine gaudens,
Arva colit, cultuque novos superaddit honores.

[ocr errors]

En tumet, et gravidas laxato cortice
Palmes agit: teneras evolvens vinea frondes
Nascentem iam tum monstrat tibi Vinitor uvam
Sollicitatque tuas praesenti munere curas ;
Vt sepem repares, alimentaque pinguia ferro
Flicias, fodiens circum, natosque revellens

Abs radice rubos et iniqui graminis herbam; 1 Quam nil famosis ficcam procul ignibus uras

Kadices iterum terris aget, atque per omnem
Latius effundet fefe vivacior agrum.

Intermilla boves redeant ad aratra, novales, Prosubigant, dum mollis ager, facilisque moveri, Non pluviis, tamen udus aquis; ne crassa revela

lant Terga soli; quas dein glebas nec vomer aratri, Nec pluviae Zephirique putri tellure resolvent.

Difficiles cum iam primis a mensibus anni Sulçat Arator agros; hominumque boumque labon

res

Sae

Vaniere. , Saepius explora : tunc demum intellige crudi

Nil superesse foli, cum scilla per aequora campi
Inseritur fine vi transverfis pertica sulcis.

Hyberno dum pigra gelu filet herba; soluti
Prata terant impune Boves: fed Vere renaicens
Gramen ubi fores intermicat, udaque verno
Prata colore rubent; procul hinç herbosa fecundum
Flumina palcatur, gravior pede Taurus inerti
Nec calcet fpes ipfe fuas cum mollibus herbis.
At neque ferta legat, Aloresque Puella per omnes
Erret, et instabilis nunc hos nunc demetat illos,
Nunc omnes effundat humi; Violasque perofa
Quas habet in manibus, cupido molles Hyacinthos
Vngue petat, tenerasque vago pede proterat her-

bas.

Vnus erit verno qui tempore prata Colonus
Ambulet, ut iuncos ima de stirpe revellat,
Ac lapides, et fi qua iacent obnoxia falci,
Amoveat; nudaeque ruens telluris acervos,
Acquet humum dorso quam deformavit iniquo
Effodiens hinc inde cavos fibi Talpa penates.

[ocr errors]

Ipfa etiam fenio (nifi vis humana resistat)
Degenerant quae prata fimo recreate; fitumque
Et veterem campi maciem superate colendo.
Atque ubi nil profunt sterili laetamina fundo;
Jam neque rivus aquis iuvat auxiliaribus herbam,
Invalidis iuncos inter quae ftirpibus aegre
Profilit, et rara brevis interlucet arista;
Prata lacertofi fubigant ignava iuvenci:
Altius aut palam nitens pede Rufticus arvis
Imprimat, et verfis caelo radicibus, herbam
Extirpet penitus. Mutato semine terra

Triticeas alet ingenti cum foenore mesles,
Atque iterum viridi se laetior induet herba.

Arenti quos prata bibant aeftate, parabis
Ante diem rivos; et decrescentibus alveis

Ar

« AnteriorContinuar »